Studenten en andere mensen vragen me regelmatig wat ‘goede’ boeken of artikelen zijn om te lezen. Dat is natuurlijk afhankelijk van de specifieke vraag, de context en wens. Op de pagina Bibliografie heb ik een overzicht gemaakt van recent eigen werk. Op deze pagina maak ik een begin met een overzicht van artikel die ik inspirerend vind en vaak gebruik in programma’s.

Basisliteratuur:

Daarnaast is het mogelijk literatuur per thema te organiseren. Ik volg hier eveneens de lijn van de programma’s van ZENO, en met name Verbindend Veranderen.

Waarderend organiseren

Belangrijke steunpilaar is hier Appreciative Inquiry (AI). Een beweging in organisatiekunde en veranderkunde die positieve benadering van complexe vraagstukken centraal stelt. AI is de laatste jaren uitgewaaierd naar een veelvoud van praktijken, denk aan het werk van Coopperrider, Marshak & Bushe, Barbara Fredrickson, etc.

Literatuur:

Open waarnemen

Open waarnemen sluit aan op de fenomenologische en hermeneutische traditie (de traditie die ingaat op de constructie van betekenis). Het gaat ervan uit dat we altijd interpreteren als we waarnemen. Open waarnemen probeert van een nood een deugd te maken, door dicht bij de subjectieve waarneming te blijven en die open te stellen voor dialoog.

Literatuur:

Onderstromen transformeren

Organisaties, of beter gezegd, elke menselijke relatie kent onderstromen. Dat kunnen ervaringen zijn met veranderprocessen uit het verleden, culturele fenomenen, bepaalde voorkeurspraktijken voor veranderprocessen, psychologische processen, etc. Van belang is goed oog te hebben voor het type dynamiek dat zich afspeelt, alsook mogelijkheden te vinden om ermee om te gaan.

Literatuur:

Werken in netwerken

Organisatiestructuren veranderen, van starre structuren, naar teamwerk, zelfsturende taakgroepen, naar open en fluïde structuren zoals zelforganiserende groepen en netwerken. De grens tussen binnen en buiten verandert, maar ook de aansturing, het vormgeven van veranderingen en leerprocessen.

Literatuur:

Verschil maken

In organisatieveranderingstrajecten wordt vaak gehandeld vanuit ‘meer van hetzelfde’. Een onderliggend paradigma wordt herhaald, in plaats van naar een andere logica over te schakelen. Voorbeelden zijn natuurlijk Argyris en Schön met hun double loop leren, maar ook door andere noties op organisaties toe te staan. Een organisatie als COP, Community Of Practitioners,  bijvoorbeeld. Of een andere didactische vormgeving van veranderingsprocessen, zoals ik zelf met Sven De Weerdt heb beschreven.

Literatuur:

Ethisch en narratief leiderschap

Tot slot het thema van narrativiteit en ethiek, samengevoegd. Een verhaal is anders dan een analyse, het heeft een andere logica, maar ook een andere ethiek. Elke vertelling is een ethische positionering. Narrativiteit kan worden aangevuld met narratieve begeleidingskunde (Banning), postmoderne theorie (Boje) of filosofie (De Mul over Gadamer/Ricoeur)

Literatuur: